לעצטער סוף־װאָך בין איך געװען אין יאָרק אין צפֿון ענגלאַנד פֿאַר אַ קורצער װאַקאַציע. מיר האָבן געזען אַ סך אינטערעסאַנטע ערטער. צװישן זײ איז געװען "קליפֿאָרדס טורעם" װוּ אינעם צװעלפֿטן יאָרהונדערט איז געװען דער ערגסטער אַנטיסעמיטישער אינצידענט אין ענגלישה געשיכטע. די גאנצע ייִדישע קהילה פֿון יאָרק איז אומגעקומען ־ אַ חלק איז געװען געמורדעט געװאָרן אין די גאַסן, אַ חלק אין אַ שׂרפֿה אינעם טורעם ־ אָבער דער מערהײַט (װאָס האָט געזוכט מקום מיקלט אינעם טורעם) איז בעגאַנגען זעלבסטמאָרד ־ דאָס איז אַ מעשה אַ ביסל װי דער געשיכטע פֿון מצדה.
אָבער איך האָב אַ מעשה אַ בעסערע און אַ זיסערע פֿון יאָרק. םיר זענען געװען אין אַ נאַכט־שפּאַציר מיט אַ װעג־װײַסער. די טעמע איז געװען "פרויען, העלדן און מכשפות". די װעג־װײַסער האָט געזאָגט אַז זי האָט זיך אינספּירירט פֿון אַ "דרוט־סײַלער". "װאָס איז אַ דרוט־סײַלער?" ־ האָב איך געפֿרעפגט, און זי האָט געענטפֿערט אַז אַ דרוט־סײַלער איז אַ פֿרױ װאָס דערצײלט פֿאָלקס־מעשיות אױף יידיש. ס'איז קלאָר אַז דאָס קומט פֿון "דערצײלער" אָבער איך האָב ניט קײנמאָל געהערט װעגן אַזאַ מין טראַדיציע מיט פֿרױען. די װעג־װײַסער האָט געזאָגט אַז עס קומט פֿון אַ האָלאַנדישע־יידישע טראַדיציע. איצט װיל איך פֿאָרשן דעם ענין.
Letster sof-vokh bin ikh geven in York in tsofen England far a kurtser vakatsye. Mir hobn gezen a sakh interesante erter. Tsvishn zey iz geven “Cliffords Turem” (Clifford’s Tower) vu inem tsvelftn yorhundert iz geven der ergster antisemitisher intsident in Englishh geshikhte. Di gantse Yidishe kehileh fun York iz umgekumen - a khelek iz geven gemurdet gevorn in di gasn, a khelek in a srefeh inem turem - ober der merhayt (vos hot gezukht mokem miklet inem turem) iz begangen zelbstmord - dos iz a mayseh a bisl vi der geshikhte fun matsadeh.
Ober ikh hob a mayseh a besere un a zisere fun York. Mir zenen geven in a nakht-shpatsir mit a veg-vayser. Di teme iz geven "Froyen, heldn un makhshefes". Di veg-vayser hot gezogt az zi hot zikh inspirirt fun a "Drut-sayler". "Vos iz a Drut-sayler?" hob ikh gefrefgt, un zi hot ge’entfert az a Drut-sayler iz a froy vos dertseylt folks-maysehs af Yidish. S'iz klor az dos kumt fun "Dertseyler" ober ikh hob nit keynmol gehert vegn aza min traditsye mit froyen. Di veg-vayser hot gezogt az es kumt fun a Holandishe-Yidishe traditsye. Itst vil ikh forshn dem inyen.
Add comment
Comments